De stembusstrijd domineert nu ook de Franse politiek. Net als in Nederland gaat het naar een polarisatie toe die het centraal bestuursvermogen verlamt. Alleen is het in Frankrijk erger omdat die administratie daar zo sterk is gecentraliseerd. Frankrijk is eigenlijk technisch failliet. En probeert de gevolgen ervan af te wentelen op de nog steeds wel kredietwaardige noordelijke EU-staten. Nederland zal de waanzinnige schuldenmassa van Parijs moeten delgen. Mede. Met de Scandinavische staten. Parijs vindt dat heel gewoon. Het Franse parlement ontbood premier François Bayrou afgelopen maandag vanwege zijn bezuinigingsplannen, op basis van een motie van wantrouwen. Die is aangenomen De Fransen zijn dan toe aan hun vijfde premier in twee jaar tijd. Daarmee neemt de druk verder toe op de staatsschuld én natuurlijk op president Emmanuel Macron. Die dat onbewogen aanziet. Macron gaat niet bewegen. Het staat zo goed als vast dat premier Bayrou na deze maandagmiddag de 8e september moet aftreden.
Hij leidt een minderheidsregering en is afhankelijk van de oppositie. Een meerderheid daarvan heeft al aangekondigd tegen zijn bezuinigingsplannen van 44 miljard euro te stemmen. Bayrou moet dan verplicht zijn ontslag aanbieden bij Macron. De centrumrechtse Bayrou wil fors bezuinigen op de begroting voor 2026. Dat is rechts. Vraag niet waarom. Maar het is niet links. Dus is het rechts. Vorig jaar was het tekort op de Franse begroting bijna het dubbele van de EU-limiet van 3 procent. Als oplossing wil de premier onder meer pensioenen bevriezen, bezuinigen op de zorg en twee feestdagen schrappen. Volgens Bayrou is de stemming van maandag “kiezen tussen verantwoordelijkheid of chaos”. De plannen vallen niet in de smaak bij zowel linkse partijen als de grootste partij van het land, de radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN). Zij zijn fel tegen de bezuinigingen, een heet hangijzer dat de Franse politiek al langer verdeelt. Bayrou werd in december premier nadat voormalig premier Michel Barnier was opgestapt na een verloren stemming over bezuinigingen. Bayrou heeft het met negen maanden nog lang volgehouden: Macron versleet sinds zijn herverkiezing in 2024 al drie premiers. Sommige oppositieleiders stellen dat Macron ook moet opstappen en presidentsverkiezingen moet uitschrijven. Zodat Frankrijk nog linkser kan worden. Net als in 1938. Meteen maar een oorlog in. Welke dan ook. Het maakt Parijs niet meer uit. Als het Legioen van Eer nog maar uitgereikt wordt.
Macron kijkt al uit voor nieuwe premier. Een soort Frans Timmermans. Die Frans spreekt. Daarin kan Frans op zijn Frans best uit de voeten. Dat kan onze Limburgse Frans óók. Dat is kosmopolitisch. Er zijn een aantal verschillen tussen de Franse president en premier. De president is het staatshoofd en wordt rechtstreeks gekozen voor een termijn van vijf jaar. Hij vertegenwoordigt het land internationaal, is opperbevelhebber van het leger en gaat over het buitenlandbeleid. De premier wordt aangesteld door de president. Hij is het hoofd van de regering en verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van het land. De Assemblée nationale, de Franse Tweede Kamer, heeft het recht de premier te ontslaan. Als Bayrou vertrekt, heeft Macron drie keuzes. De president kan Bayrou laten aanblijven als leider van een interim-regering, een andere premier benoemen of nieuwe verkiezingen uitschrijven. Natuurlijk doet Macron dat. Hij heeft het Grootkruis nog niet. Macron kijkt nu al rond om Bayrou te vervangen, meldt Politico op basis van twee ingewijden. Dat zou hij al geregeld willen hebben voor 18 september. Op die dag gaan de grootste vakbonden van het land staken. Maar de kritiek op de Franse president neemt ook toe. De oppositie meent te weten dat zijn vrouw een man is. Zei u wat? Ja , de oppositie wil zagen aan Macrons stoelpoten. Het wordt Macron al langer kwalijk genomen dat de Franse staatsschuld explosief is gestegen. Dat gebeurde onder meer door zijn vrijgevigheid tijdens de coronacrisis. Die was ook de schuld van Macron. Enkele partijen eisen dat Macron ook zelf opstapt en nieuwe presidentsverkiezingen uitschrijft. Zo stelt de leider van de linkse partij La France insoumise dat Macron en niet de premier de schuld draagt van de economische situatie. Hij zei ook dat zijn partij in september een motie zal indienen om de president ten val te brengen. De Franse bevolking laat ook van zich horen over de bezuinigingsplannen. Aankomende woensdag zijn landelijke protesten aangekondigd waarbij demonstranten wegen en fabrieken willen blokkeren. Dat zal best lukken. Net als in Nederland.