Het Openbaar Ministerie was dus tijdelijk offline. Dat had iedereen al lang gemerkt. Want de arrondissementsparketten namen zelfs de telefoontjes niet meer aan. ook het Parket-Generaal in Den Haag reageerde niet meer, overigens ook niet per mail. Postduiven storen was ook zinloos. Op 17 juli koppelde het OM uit voorzorg de interne systemen los van het internet. Aanleiding hiervoor waren berichten van het Nationaal Cyber Security Centrum (NSCS) over kwetsbaarheden in de veelgebruikte Citrix-systemen en het signaal dat daarvan misbruik was gemaakt. Dit was geen eenvoudig besluit, gelet op de enorme impact die het offline gaan van het OM heeft (gehad) op het eigen werk, alle betrokkenen en de gehele strafrechtketen. Het OM had echter geen zicht op de reikwijdte van het misbruik en heeft ervoor gekozen om offline alle interne systemen te scannen (het technisch onderzoek). In de tussentijd is er samen met de ketenpartners hard gewerkt aan noodprocessen om het werk zo goed als mogelijk door te laten gaan.
Er moet echt heel veel aan de hand zijn geweest. Toen kwam het bericht dat de rechtshandhavers gokten op veilig online in fases. Witte rook. Die witte signalen betekenen dat er een nieuwe Paus is ten Vaticane. Niet wie het is. En wat hij denkt te gaan doen. Toch zijn de gelovigen daarnaar erg geïnteresseerd. Daar zijn ze gelovigen voor. Met justitiabelen is het ongeveer net zo. Justitiabelen, dat zijn zij die met dat systeem van het Openbaar Ministerie te maken hebben. En omdat dat Openbaar Ministerie een absoluut vervolgingsmonopolie heeft in Nederland is dat dus iedereen in Nederland. U, ik en iedereen die hier verblijft dus zelfs ook illegalen. Dat laatste is te betreuren. Maar zo is nu het systeem. Hoeveel ligt op straat? En hoe ligt het op straat? Wie legt het op straat? Waar zijn de zwakke punten in dat vermaledijde systeem? Wat weten we nu?
Het bericht is weer nietszeggend. Binnenkort gaat een nieuwe fase in: het OM gaat weer online, maar niet volledig. Ook dit was geen lichtvaardig besluit, maar verantwoord en bovendien nodig gelet op het zwaarwegend belang van het goed functioneren van de strafrechtketen. Vandaar de keuze om in fases, gecontroleerd en onder strenge voorwaarden, weer online te gaan. Of je een emmer leeggooit. Zonder te weten wat er in zat. En waar dat terecht komt. Ik was al jaren in twijfel over dat vervolgingsmonopolie. Geen ander land heeft het zo als Nederland erin geramd en bestuursrechtelijk uitgewerkt en vervlochten. Bij de verkiezingen is dat een thema. Toch hoor je er niemand over. Van die dingen ja? Van die dingen.